Βιβλιοθήκη της «Ελευθεροτυπίας»

Ιουνίου 11, 2007

Η ΑΠΟΣΤΗΘΙΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΗΣΗΣ

Filed under: Uncategorized — vivliothiki @ 12:56 μμ

Πολύ ερεθιστικά όντως όσα γράφτηκαν για τη δυναμική της αποστήθισης της ποίησης. Θέλω μόνο να υπενθυμίσω πόσο ρόλο παίζει η αποστήθιση της σύγχρονης (της νεωτερικής) ποίησης ως προς την επικοινωνία του αναγνώστη τόσο με τον ρυθμό όσο και με το βαθύτερο πνεύμα της. Και τούτο γιατί στην ποίηση του μέτρου και της ομοιοκαταληξίας (στην ποίηση, με άλλα λόγια, την οποία κάπως καταχρηστικά ονομάζουμε προσωδιακή) ο αναγνώστης έχει τη δυνατότητα, λόγω της μνημοτεχνικής την οποία εφαρμόζει ο ποιητής, να αποστηθίσει κάποιους στίχους χωρίς να έλθει κατ’ ανάγκην σε εδραία επαφή με το νόημα και τον ρυθμό. Αντιθέτως, στον ανομοιoκατάληκτο και συχνά εκτενή (κάποτε και εσκεμμένα αφηγηματικό) στίχο, η αποστήθιση προϋποθέτει έντονη κινητοποίηση και συμμετοχή από την πλευρά του δέκτη – τουτέστιν σύμπραξη και μέθεξη. Και αυτό, βεβαίως, είναι το πιο σημαντικό. 

Βαγγέλης Χατζηβασιλείου

Advertisements

6 Σχόλια »

  1. Ασφαλώς και η αποστήθιση της νεωτερικής ποίησης προϋποθέτει ενεργότερη συμμετοχή του συνειδητού του αναγνώστη, αλλά από την άλλη τον οδηγεί να ανακαλύψει τον κρυμμένο, τον υπαινικτικό ρυθμό του ποιήματος. Αυτόν που, σε τελευταία ανάλυση, μπορεί να είναι και ο πιο ενδιαφέρων, αφού είναι ο πιο αυθεντικός. Ανταποκρίνεται στην εσωτερικό ρυθμό που ορίζει τη σκέψη, τη νόηση, την αντίληψη των πραγμάτων.
    (με την προϋπόθεση ότι η αποστήθιση είναι το αποτέλεσμα αθέλητης, γιατί καθηλωτικής, «ενσωμάτωσης» της ποίησης και όχι σκόπιμης «αποθήκευσης» στίχων προς χρήση…)

    Σχόλιο από ioeu — Ιουνίου 11, 2007 @ 5:49 μμ | Απάντηση

  2. Διακρίνω ποιάν τινα υποτίμησιν του εμμέτρου στίχου;

    Σχόλιο από elias — Ιουνίου 11, 2007 @ 6:17 μμ | Απάντηση

  3. Από τη μεριά μου δεν διακρίνω καμιά υποτίμηση του έμμετρου στίχου στην τελευταία ανταλλαγή απόψεων. Σε ό,τι αφορά βέβαια την αποστήθιση και – συμφωνώ – όχι με τη μορφή «αποθήκευσης» στίχων προς χρήση (κυρίως, θα προσθέσω, προς χρήση κάποιων αντιπαθών τσιτατολόγων που, δυστυχώς, συναντούμε συχνά), ο έμμετρος στίχος είναι πιο εύκολος και, πράγματι, υπάρχει ο κίνδυνος να μην έρθει ο αναγνώστης σε «εδραία επαφή με το νόημα και τον ρυθμό». Απ’ την άλλη όμως, προς τι η αποστήθιση πλέον (εφόσον δεν ειναι και αναγκαστική), αν δεν υπάρχει εξ αρχής διάθεση για επαφή και με το νόημα και με το ρυθμό; Συγχρόνως ας μου επιτραπεί ένα σχόλιο σε ό,τι αφορά την ταύτιση του μη ομοιοκαταληκτικού ποιήματος με την νεωτερικότητα: Μήπως είναι πολύ ελληνοκεντρική; Υπάρχουν γλώσσες στις οποίες η ποίηση ακόμα και στην πιο νεωτερική της έκφανση παρέμεινε ομοιοκαταληκτική στο έργο των περισσότερων λογοτεχνών (μιλώ για τη ρωσική, αναρωτιέμαι και σε ποιες άλλες).

    Σχόλιο από Alexandra Ioannidou — Ιουνίου 11, 2007 @ 7:06 μμ | Απάντηση

  4. Δεν έχω υπόψη μου τη συζήτηση για την αποστήθιση, αλλά το πρώτο πράγμα που μού’ ρχεται στο νού είναι ότι πιθανόν αποτελεί ένδειξη μιας υποβόσκουσας πρόθεσης να αναδείξει μια χρησιμότητα, έναν ωφελιμισμό της ποίησης. Κρατώ πισινές, μπορεί να κάνω λάθος.

    Σχόλιο από ΚΒ — Ιουνίου 12, 2007 @ 12:04 πμ | Απάντηση

  5. Η Ποίηση, αγαπητέ elias, δεν σχετίζεται απαραίτητα με μέτρα…
    Ούτως ή άλλως η καλή Ποίηση οφείλει να είναι…»έξω από κάθε μέτρο». Δεν συμφωνείτε?
    Ποιος θα απαξιώσει την συγκλονιστική ποίηση του Σολωμού, για παράδειγμα? Από την άλλη, βέβαια, η ευκολότερη αποστήθιση των έμμετρων ποιημάτων ενέχει τον κίνδυνο να περνούν μέσα μας…αξεδιάλυτα. (Δεν είναι λίγο, βέβαια, κι αυτό, αν σκεφτεί κανείς ότι λειτουργεί ως λουτρό συνείδησης…)
    (Απολογούμαι στους οικοδεσπότες για την κατάχρηση του χώρου)

    Σχόλιο από ioeu — Ιουνίου 12, 2007 @ 9:18 πμ | Απάντηση

  6. Είναι αλήθεια πως 20ός αιώνας για την ποίηση λειτούργησε ως απελευθερωτής του μέτρου. Η απελευθέρωση αυτή την ανενέωσε, της έδωσε φτερά και την έφερε πιο κοντά στον καθημερινό λόγο. Όμως, αυτό που στην αρχή σήμαινε ανενέωση κι απομάκρυνση από συμβατικά κατεστημένα, σήμερα, εκτός ελαχίστων, τείνει να γίνει από προσωδία… παρωδία….

    Σχόλιο από Εφη — Ιουνίου 12, 2007 @ 9:43 πμ | Απάντηση


RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Blog στο WordPress.com.

Αρέσει σε %d bloggers: