Βιβλιοθήκη της «Ελευθεροτυπίας»

Ιουνίου 13, 2007

14 ΙΟΥΝΙΟΥ 2007: 100 ΧΡΟΝΙΑ ΡΕΝΕ ΣΑΡ

Filed under: Uncategorized — vivliothiki @ 5:56 μμ

Ο Ρενέ Σαρ γεννήθηκε πριν από εκατό χρόνια, στις 14 Ιουνίου 1907. Είναι ένας ποιητής που αγαπώ, μολονότι συνεχώς μου διαφεύγει. Λίγο μεταφρασμένος στην Ελλάδα – από τον Σωτήρη Γουνελά και την Κ. Τρακάκη (Το δέντρο είναι που βλέπει, εκδ. Αρμός), από τον Σωκράτη Ζερβό (Αδέσποτο σφυρί, εκδ. Εστία), από τον Νίκο Λεβέντη, από τον Αντώνη Ζέρβα (πλάι στον Μαλλαρμέ, τον Ζακόμπ, τον Πονζ, τον Σελίν, τον Μπονφουά, εκδ. Μελάνι) από τον Γ. Θέμελη σε μια συλλογή που κυκλοφόρησε στη Θεσσαλονίκη και σήμερα είναι εκτός εμπορίου.

Ο Σαρ γράφει μια ποίηση αντισυμβατική, τόσο μορφικά όσο και ηθικά, μια ποίηση που ενθρονίζει την επιθυμία στο κέντρο της ποιητικής έμπνευσης. Αλλά ταυτόχρονα στοχάζεται και σχολιάζει, με μια μετα-ποιητική, θα την λέγαμε, διάθεση, τους εσωτερικούς νόμους τους ποιηματος, την εμπειρία της ποιητικής γραφής, τη λειτουργία του ποιητή. «Φανέρωση της ποίησης, ποίηση της ποίησης», ονόμασε το έργο του Σαρ ο Μωρίς Μπλανσό – κι ίσως αξίζει, σαν συνέχεια αυτής της πολυπλόκαμης περί ποιήσεως συζήτησης που καλά κρατεί, να παραθέσω μερικούς αφορισμούς του Σαρ για την ποίηση, όπως τους μετέφρασε στο 19ο τεύχος του περιοδικού «ΠΟΙΗΣΗ» (Άνοιξη-Καλοκαίρι 2002)  ο Χάρης Ε. Ράπτης.

  • Η ποίηση είναι απ’ όλα τα καθάρια νερά εκείνη που αργοπορεί λιγότερο στην ανταύγεια των γεφυριών της. Ποίηση, η μέλλουσα ζωή στο εσωτερικό του αναπροσδιορισμένου ανθρώπου.
  • Το ποίημα είναι ο εκπληρωμένος έρωτας της επιθυμίας που παρέμεινε επιθυμία.
  • Να είσαι ποιητής σημαίνει να ορέγεσαι μια δυσφορία που η ανάλωσή της, ανάμεσα στις δίνες της ολότητας των πραγμάτων που υπάρχουν και που προαισθάνεσαι, προκαλεί, τη στιγμή που κλείνει, την ευδαιμονία.
  • Μάγος της ανασφάλειας, ο ποιητής δεν έχει παρά θετές ικανοποιήσεις. Στάχτη πάντα ατελέσφορη.
  • Η εμπειρία που η ζωή διαψεύδει, αυτή που ο ποιητής προτιμά.
  • Ποιητές, τέκνα του κώδωνος κινδύνου.
  • Η ποίηση ζει από αέναη αϋπνία.
  • Στην ποίηση, δεν κατοικούμε παρά τον τόπο που αφήνουμε, δεν δημιουργούμε παρά το έργο απ’ το οποίο αποσπώμαστε, δεν εξασφαλίζουμε τη διάρκεια παρά καταλύοντας τον χρόνο.

Y.Γ. Σπεύδω, έστω και αργά, να αποκαταστήσω μια παράλειψη, την οποία επισήμανε πριν από μέρες φίλη, αλλά τότε άφησα ασχολίαστη. Απαριθμώντας τις λίγες μεταφράσεις ποιημάτων του Σαρ που έχουμε στη γλώσσα μας, μου διέφυγε το συλλογικό έργο «Αργά-Έργα», που γράφτηκε από κοινού από τον Μπρετόν, τον Ελυάρ και τον Σαρ και το οποίο μετέφρασε πρόσφατα ο Σωτήρης Λιόντος (εκδ. ‘Υψιλον). Ας σημειώσω ότι το βιβλίο ήταν ένα από τα τρία υποψήφια για το βραβείο μετάφρασης  του ΕΚΕΜΕΛ (από τα γαλλικά). Σε μια από τις πολλές περιηγήσεις μου στο διαδίκτυο, μάλιστα, έπεσα πάνω σε στην ιστοσελίδα της Υπερρεαλιστικής Ομάδας της Αθήνας (στην οποία δραστηριοποιείται ο Λιόντος) όπου μεταξύ άλλων διάβασα ένα παλιό (1945) αλλά καθόλου παλιωμένο κείμενο του Μπενζαμέν Περέ, μεταφρασμένο, ήδη από το 1960, από τον Μανόλη Λαμπρίδη.

Κατερίνα Σχινά

Advertisements

8 Σχόλια »

  1. Επειδή δεν έχουμε τόπο να σταθούμε, καταφεύγουμε στην ποίηση.
    Αριστουργηματικοί αφορισμοί.

    Σχόλιο από manos — Ιουνίου 13, 2007 @ 6:09 μμ | Απάντηση

  2. Κι από τη Υψιλον τελευταία «Αργά, Έργα» σε μετάφραση Σ. Λιόντου με Μπρετόν και Ελυάρ

    Σχόλιο από Εφη — Ιουνίου 13, 2007 @ 6:40 μμ | Απάντηση

  3. Η πλήρωση του ανεκπλήρωτου πάντα απείρου…

    Σχόλιο από ioeu — Ιουνίου 13, 2007 @ 8:18 μμ | Απάντηση

  4. Διακρίνω απελπισία στους αφορισμούς του Σαρ. Λες και η ποίηση είναι μια πράξη οριακή, στο χείλος των πραγμάτων. Αυτό με πηγαίνει σε μια από τις τελευταίες του συλλογές, όπου τυχαία έπεσα κάποτε. Λέγεται Les Voisinages de Van Gogh και περιγράφει τη συγγένεια του Σαρ με το ζωγράφο. Πολύ ωραίοι στίχοι, πολύ όμοια ψυχοσύνθεση.
    Και μια πρόταση: θα άξιζε να συζητηθεί η σχέση της ποίησης με τη ζωγραφική. Τι λέτε;

    Σχόλιο από campia — Ιουνίου 14, 2007 @ 10:06 πμ | Απάντηση

  5. Η ζωγραφική είναι άφωνη ποίηση και η ποίηση ομιλούσα ζωγραφική.
    Σιμωνίδης ο Κείος

    H ζωγραφική είναι ζωγραφική. Διορθώνει, παρά αποδίδει την πραγματικότητα, και δη προς την κατεύθυνση όχι του ρευστού αλλά του διαρκούς, όχι του φθαρτού αλλά του «ακατάλυτου», ταυτίζοντας το ρόλο της ζωγραφικής με αυτόν της ποίησης που αέναα επιζητεί να κάνει ορατό το αόρατο, αισθητό το νοούμενο, πραγματικό το μη πραγματικό…
    Οδ. Ελύτης

    Σχόλιο από Εφη — Ιουνίου 14, 2007 @ 10:30 πμ | Απάντηση

  6. Τι ωραία (που δεν θα καταφέρουμε ποτέ να ορίσουμε απόλυτα και ολοκληρωμένα την Ποίηση)!
    Τι ωραία (που η Ποίηση μπορεί να ορίσει εμάς, απόλυτα κι ολοκληρωμένα)!
    Τι ωραία (που πάντα θα μας ξεπερνά, που πάντα θα είμαστε απλά και μόνο ένα σημείο της)!

    Σχόλιο από Enter — Ιουνίου 15, 2007 @ 7:29 πμ | Απάντηση

  7. Πού μπορούμε να βρούμε παλιά τεύχη της «Ποίησης»; Αξιόλογο περιοδικό, με σπουδαία κείμενα και ωραίες μεταφράσεις, αλλά λίγη ζωή στις προθήκες…

    Σχόλιο από Matina Irioti — Ιουνίου 25, 2007 @ 8:41 πμ | Απάντηση

  8. @ Matina Irioti: Μπορείτε να απευθυνθείτε στις εκδόσεις «Νεφέλη»

    Σχόλιο από vivliothiki — Ιουνίου 25, 2007 @ 8:46 πμ | Απάντηση


RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Δημιουργήστε ένα δωρεάν ιστότοπο ή ιστολόγιο στο WordPress.com.

Αρέσει σε %d bloggers: