Βιβλιοθήκη της «Ελευθεροτυπίας»

Ιουνίου 27, 2007

ΥΠΟΘΕΣΗ ΤΟΥΛΑΓΕΦ

Filed under: Uncategorized — vivliothiki @ 2:34 μμ

Φρέσκο από το τυπογραφείο, ένα βιβλίο που δεν θα’ πρεπε να προσπεράσουμε. Κυρίως γιατί έχει γεννηθεί από την πένα «ενός από τους πιο επιβλητικούς ηθικούς και λογοτεχνικούς ήρωες του 20ου αιώνα», όπως τον χαρακτήρισε η Σούζαν Σόνταγκ, την πένα του Βικτόρ Σερζ (1890-1946). Μεταφρασμένο από την Τιτίκα Δημητρούλια , κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Scripta για να μας ξαναθυμίσει μια μορφή που σημάδεψε το επαναστατικό κίνημα με τρόπο βαθύ και ακατάλυτο.

Κοσμοπολίτης, από οικογένεια που αντιτάχθηκε στην τσαρική τυραννία και εγκατέλειψε τη Ρωσία στις αρχές του 1880, επαναστάτης σε συνεχή φυγή, ισόβιος ακτιβιστής και αγκιτάτορας, στο Βέλγιο μέλος της Σοσιαλιστικής Νεολαίας, στη Γαλλία αναρχικός, στη Βαρκελώνη αναρχοσυνδικαλιστής, στη Γαλλία «συμπαθών του μπολσεβικισμού», στη Ρωσία προσωπικός φίλος και βιογράφος του Λένιν, μέλος του Κομμουνιστικού Κόμματος, και της εκτελεστικής επιτροπής της Γ Διεθνούς, από το ’22 ως το ’26 προπαγανδιστής και οργανωτής του κομμουνιστικού κινήματος στην Ευρώπη, και μετά, ξανά στη Ρωσία, αντισταλινικός, τροτσκιστής, διαγραμμένος από το Κόμμα, ο Βικτόρ Σερζ ήταν ο πρώτος που ονόμασε τη Σοβιετική Ένωση «ολοκληρωτικό κράτος» σε μια επιστολή που απηύθυνε σε φίλους του στο Παρίσι, λίγο μετά τη σύλληψή του στο Λένινγκραντ, τον Φεβρουάριο του 1933. Τελευταίος σταθμός της περιπλάνησης θα είναι το Μεξικό, όπου θα περάσει τα τελευταία χρόνια της ζωής του, δραπετεύοντας και από τις μαύρες λίστες του Χίτλερ και από τους δολοφόνους του Στάλιν, εξόριστος, απένταρος, γράφοντας τις «Αναμνήσεις ενός επαναστάτη».

Στην Υπόθεση Τουλάγεφ, μυθιστόρημα σε «δέκα αλληλοσυμπληρούμενους πίνακες» σύμφωνα με το συγγραφέα, επικό θέμα είναι η δεσποτική στροφή που πήρε η Οκτωβριανή Επανάσταση ήδη επί Λένιν, η δολοφονία εκατομμυρίων πιστών κομμουνιστών από τον Στάλιν τη δεκαετία του ’30. Ο Σερζ γράφει για μια μοίρα που ο ίδιος παρά τρίχα απέφυγε. Εμποτισμένο στο δράμα της ιστορίας, το βιβλίο είναι μια συγκλονιστική αποτύπωση της σταλινικής δικτατορίας από ένα «ζώον πολιτικόν» – του οποίου μεγαλύτερο επίτευγμα ήταν η θυελλώδης, γεμάτη κινδύνους, και κυρίως ηθικά ρωμαλέα ζωή του.

«Ο Σερζ έγραψε την Υπόθεση Τουλάγεφ με τη γαλήνια αποφασιστικότητα ενός εξερευνητή που έχει ναυαγήσει σε ένα έρημο νησί και καταγράφει τις παρατηρήσεις του πριν τις τοποθετήσει σ’ ένα μπουκάλι και τις εμπιστευτεί στα κύματα», σημειώνει ο Richard Greeman στο επίμετρο του βιβλίου. «Όπως έγραψε στον αμερικανό φίλο και υποστηρικτή του Ντουάιτ Μακντόναλντ, το 1940: ‘μας έχει σαρώσει όλους η Ιστορία, ξεβράζοντάς μας σ’ άγνωστες ακτές – κι οι βελόνες στις ταλαίπωρες πυξίδες μας έχουν τρελλαθεί’. Ωστόσο, προσθέτει, ‘δουλεύω ένα ακόμα μεγάλο μυθιστόρημα για την πιο ζοφερή περίοδο. σαν ζωγράφος που δουλεύει στον πίνακά του ένα γαλιόνι του 14ου αιώνα που ψάχνει το πέρασμα για τις Ινδίας…» Πώς ο Σερζ κατόρθωσε να βρει την εσωτερική γαλήνη για να γράψει αυτό που είναι ίσως το καλύτερο μυθιστόρημά του – έχοντας επίγνωση ότι έγραφε ‘για το συρτάρι του γραφείου’ του, δηλαδή με ελάχιστες ή καθόλου ελπίδες δημοσίευσης; Η δουλειά ήταν ανέκαθεν το καταφύγιό του και ίσως η δημιουργία ενός λογοτεχνικού κόσμου – ακόμα κι αν πρόκειται για τον ζοφερό κόσμο του Τουλάγεφ – ήταν γι’ αυτόν ένα είδος άμυνας απέναντι στον κόσμο που κατέρρεε γύρω του και στη δική του επισφαλή θέση μέσα σ’ αυτόν».

Κατερίνα Σχινά

Advertisements

2 Σχόλια »

  1. Πώς ο Σερζ κατόρθωσε να βρει την εσωτερική γαλήνη για να γράψει αυτό που είναι ίσως το καλύτερο μυθιστόρημά του – έχοντας επίγνωση ότι έγραφε ‘για το συρτάρι του γραφείου’ του, δηλαδή με ελάχιστες ή καθόλου ελπίδες δημοσίευσης;

    Ίσως τότε να γράφει κανείς πραγματικά ελεύθερα, γι’ αυτό αληθινά…
    ?

    Σχόλιο από ioeu — Ιουνίου 29, 2007 @ 12:05 πμ | Απάντηση

  2. Α, συμφωνώ με τον ioeu, πόσο συμφωνώ… Γεμίσαμε πια με βιβλία που δεν γράφονται από ανάγκη, αλλά από επαγγελματική ευσυνειδησία. Αλλά η μεγάλη λογοτεχνία δεν έχει σχέση με κασέ, deadlines, μεταγραφές σε εκδοτικούς οίκους με πολλά λεφτά τη φορά. Και ας μην επικαλεστεί κανείς τα μυθιστορήματα σε συνέχειες που γέμιζαν τις εφημερίδες τον 19ο αιώνα. Μπορεί ένας Μπαλζάκ να έγραφε για τον επιούσιο, αλλά αυτός ήταν ο ένας από τους πολλούς που διέφερε.

    Σχόλιο από Matina Irioti — Ιουνίου 29, 2007 @ 7:26 πμ | Απάντηση


RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Δημιουργήστε ένα δωρεάν ιστότοπο ή ιστολόγιο στο WordPress.com.

Αρέσει σε %d bloggers: